SIEĆ REGIONALNYCH OŚRODKÓW DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ

Podsumowanie debaty „Polska w integrującej się Europie”

9 października 2019 r. w Lubelskim Urzędzie Wojewódzkim odbyła się debata w ramach cyklu ,,Osiągnięcia polskiej polityki zagranicznej w latach 2015-2019: Polska w integrującej się Europie”. Wydarzenie zorganizował Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w Lublinie we współpracy z Instytutem Europy Środkowej i Lubelskim Urzędem Wojewódzkim. Debatę moderował koordynator lubelskiego RODM Michał Dworski.

Wstępem do dyskusji było wystąpienie Sekretarza Stanu Ministerstwa Spraw Zagranicznych Konrada Szymańskiego dotyczące aktualnej sytuacji Unii Europejskiej i pozycji Polski w jej strukturach. Jak podkreślił Minister Szymański, Unia boryka się w tej chwili z pytaniami o skali bezprecedensowej. Proces integracji – jak się okazało – może zostać skutecznie podważony, co pokazuje Brexitu. Takie wydarzenia w latach wcześniejszych wydawały się niemożliwe. Ponadto wskazał, że wiele sił politycznych kontestujących proces europejski osiąga wysokie poparcie w wyborach.

Jako paradoks Sekretarz Stanu określił fakt, że to Europa Środkowa nie ma wątpliwości, czy współpraca, integracja europejska ma sens. Nie ma wątpliwości, że jest to proces pozytywny – podkreślił Minister. Unia Europejska może odgrywać ważną rolę w kontekście bezpieczeństwa Polski. Nasz kraj stawia jednak następujące warunki:

  • synergia, spójność działań bezpieczeństwa, nie ma możliwości i potrzeby zmieniać architektury polityki obronnej. Wspólne definicje zagrożeń (Południe, Wschód) są potrzebne.
  • przyszłość dystrybucji budżetu wspólnego, równy dostęp do funduszu obronnego

 

               Minister Szymański wskazał, że pierwszorzędnym wyzwaniem dla Wspólnoty Europejskiej z perspektywy Polski jest utrzymanie stabilnego poziomu wielosektorowej współpracy politycznej i gospodarczej państw członkowskich.

Wyliczył również kolejne bariery, które nie pozwalają na pełną realizację powyższego celu. Ma miejsce hamowanie wspólnego rynku i blokuje się swobodny przepływ usług – wskazał Minister. Opisał on również skalę protekcjonizmu państw członkowskich przy formalnym poparciu idei wspólnego rynku. Przykładem tego jest branża transportowa, w której to utrudniano polskim pracownikom konkurencję. ,Europejskim populizmem nazwał wiceminister wytworzony podział na płatników i beneficjentów unijnego budżetu. Należy przypominać, iż to wszystkie państwa są beneficjentami wspólnego rynku. Wiceminister położył nacisk na zaangażowanie Polski w politykę Unii Europejskiej dotyczącą klimatu oraz migracji. Zaznaczył, iż Polska nie może się jednak zgodzić na sytuację, w której nie będzie miała wpływu na kształt tych polityk. Jako wzory, wiceminister podał tu przymus relokacyjny, na który nie można się zgodzić, czy politykę klimatyczną Unii. Przedstawiciel rządu odniósł się również do idei demokracji ponadnarodowej. Nazwał go śmiałym projektem, jednak niemającym potencjału zakorzenienia procesu integracji takiego jak demokracje narodowe.

Następnie wypowiadał się Wojewoda Lubelski prof. Przemysław Czarnek. Podkreślił on, iż ma nadzieję, że Unia Europejska w dalszym ciągu będzie najlepszą formułą pokoju. Dla Polski bycie w Unii jest niewątpliwym interesem z uwagi na jej położenie geopolityczne. Wojewoda zaakcentował korzyści jakie Polska uzyskała przez 15 lat bycia w tej wspólnocie. Przy tej okazji powiedział, że integracja nie jest celem samym w sobie, ale środkiem do dobrobytu. Jako przekroczenie granic integracji uznał zbyt duże wnikanie w suwerenność państw. Dalsze działania tego rodzaju będą skutkowały, według prof. Czarnka, rozstrzygnięciami niezrozumiałymi co do samego procesu integracji. W sprawie Partnerstwa Wschodniego Wojewoda powiedział, że należy tworzyć wspólnotę interesów z Białorusią i Ukrainą, a ostatecznym celem tej polityki jest integracja Unii Europejskiej z państwami wschodnimi.

Drugi z mówców, prof. Konrad Pawłowski, kierownik Zespołu Bałkańskiego w Instytucie Europy Środkowej i nauczyciel akademicki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, w syntetycznej formie przedstawił istotę procesu berlińskiego. Nadmienił, iż Polska popiera integrację wewnętrzną państw bałkańskich, a także ich członkostwo w Unii Europejskiej. Na pytanie co Polska może jeszcze zrobić dla Bałkanów, prof. Pawłowski odpowiedział, że Polska już zrobiła całkiem dużo dla tych spraw wspierając rozwój społeczno-gospodarczy tego regionu. Wymienił przy tym organizację Szczytu Bałkanów Zachodnich w Poznaniu w lipcu tego roku, a także plany na wykorzystanie Grupy Wyszehradzkiej i Inicjatywy Trójmorza celem jeszcze większego wsparcia „bałkańskiej szóstki”, czyli Serbii, Czarnogóry, Macedonii Północnej, Albanii, Kosowa oraz Bośni i Hercegowiny.

Wiceminister Konrad Szymański, wypowiadając się na temat Partnerstwa Wschodniego uznał, że zbliżyło kraje, które miały do tego zdolność polityczną. Niemniej Polska chce aby partnerstwo miało po 10 latach nowy oddech i będzie niesłabnąco zainteresowana aby było w agendzie Unii Europejskiej. Przedstawiciel polskiego rządu podkreślił, że Polska musi wykorzystywać wszystkie narzędzia wpływu w tej części regionu, co będzie korzystne także dla Unii. Bardzo ważnym zdaniem wypowiedzianym przez wiceministra było to na temat pozycji Polski w Unii Europejskej:  Chcemy słuchać innych stolic, ale chcemy być również słuchani.

Kolejnym dyskutantem byt redaktor Michał Potocki z ,,Dziennika Gazety Prawnej”, zajmujący się sprawami międzynarodowymi. Opowiedział on o znaczeniu Bałkanów Zachodnich dla Europy. Jest ono duże, bo bez współpracy z Macedonią i Serbią nie można zarządzać kryzysem migracyjnym. Redaktor wyjaśnił różnice między procesem berlińskim a Partnerstwem Wschodnim. Pokrótce naświetlił również co Unia Europejska może zrobić dla Bałkanów. Jako jeden z przykładów, redaktor Potocki zaproponował tu rozpoczęcie rozmów akcesyjnych z Macedonią Północną i Albanią. Wskazał również na zewnętrzne niebezpieczeństwa dla pozostawienia Bałkanów Zachodnich bez wsparcia Unii Europejskiej. W tym zakresie podkreślił rolę Rosji, Turcji i Chin w kontekście realizowania przez nich własnych interesów na tym obszarze.
Pod koniec debaty spotkanie podsumował Minister Konrad Szymański wskazując na ważną rolę Polski w kontekście przekonywania europejskich partnerów na temat słuszności rozwoju procesu integracji europejskiej. Ponadto wskazał, że Polska wykonała niezwykle pożyteczną pracę dla wspierania europejskich aspiracji krajów Partnerstwa Wschodniego oraz Bałkanów Zachodnich.

Zachęcamy do obejrzenia fotorelacji z wydarzenia oraz krótkiej relacji filmowej: